Kur mësoni se një i afërm ka lënë pasuri në Bullgari, duhet të kontrolloni edhe detyrimet e mundshme. Prona, llogaritë dhe kuotat e kompanive janë vetëm një pjesë e dosjes. Kredi, garanci dhe kërkesa të kreditorëve mund të ndryshojnë vlerësimin e trashëgimisë. Nëse jetoni në Shqipëri, Kosovë ose në diasporë, organizojeni këtë kontroll para veprimeve me pasurinë.
Së pari: cili ligj zbatohet?
Prania e një prone në Bullgari nuk e zgjidh vetë çështjen e ligjit të zbatueshëm. Në një trashëgimi ndërkombëtare duhen shqyrtuar vendbanimi i zakonshëm i të ndjerit, data e vdekjes, shtetësia, testamenti dhe çdo zgjedhje ligji që mund të jetë bërë. Rregullat e mëposhtme për pranimin vlejnë kur çështja i nënshtrohet ligjit bullgar. Shihni informacionin zyrtar për trashëgiminë në Bullgari.
Pranimi dhe përgjegjësia për borxhet
Sipas ligjit bullgar, pranimi mund të bëhet me deklaratë të shkruar, por edhe përmes veprimeve që tregojnë pa mëdyshje vullnet për ta pranuar trashëgiminë. Trashëgimtarët që e kanë pranuar përgjigjen për detyrimet sipas pjesëve që marrin. Pranimi me inventar kufizon përgjegjësinë deri në vlerën e trashëgimisë së marrë, në kushtet e ligjit.
Pranimi me inventar ka afat ligjor: si rregull kërkohet deklarim brenda tre muajve nga marrja dijeni për hapjen e trashëgimisë; gjykata mund ta zgjasë afatin deri në tre muaj të tjerë. Ka edhe detyrime për deklarimin dhe administrimin e pasurisë. Rastet e të miturve ose personave pa zotësi për të vepruar kanë rregulla të posaçme. Burimi: nenet 49, 60–65 të Ligjit për Trashëgiminë.
Çfarë të përfshini në dosjen fillestare
- Aktin e vdekjes dhe informacionin se kur mësuat për vdekjen.
- Dokumentet që tregojnë lidhjen familjare dhe trashëgimtarët e njohur.
- Testamentin ose informacionin se ku mund të ndodhet.
- Dokumentet e pronave, kompanive dhe llogarive të njohura.
- Kontrata kredie, garanci, letra nga banka ose kreditorë.
- Njoftime nga gjykata ose përmbaruesi, bashkë me datën e marrjes.
- Një përshkrim të veprimeve që keni kryer tashmë me pasurinë.
Ndani të dhënat e konfirmuara nga supozimet. Nëse nuk njihni shumën e një kredie, shënoni burimin e informacionit dhe dokumentin që mungon. Një tabelë me pasuri, detyrime, dokumente dhe paqartësi e bën konsultimin më të dobishëm.
Veprimet që duhen diskutuar përpara se të kryhen
Përpara shitjes së një sendi të trashëguar, tërheqjes së parave ose nënshkrimit të një marrëveshjeje me kreditorin, kërkoni vlerësim për efektin juridik të veprimit. Mos supozoni se mungesa e një deklarate formale e lë gjithmonë të hapur zgjedhjen tuaj. Dallimi ndërmjet ruajtjes së pasurisë dhe veprimeve që tregojnë pranim varet nga faktet.
Heqja dorë është veprim formal që regjistrohet. Ligji bullgar nuk lejon pranim ose heqje dorë vetëm për një pjesë të trashëgimisë. Prandaj një deklaratë e tipit “pranoj apartamentin, por jo borxhet” nuk e zgjidh problemin. Shihni nenet 52 dhe 54.
Pyetje të shpeshta
A duhet të vendos para se të di të gjitha borxhet?
Mungesa e informacionit është arsye për kontroll të shpejtë, por nuk duhet supozuar se ajo pezullon çdo afat. Paraqitni menjëherë datat dhe dokumentet te avokati.
A mund ta nis kontrollin nga jashtë Bullgarisë?
Po, përmes shqyrtimit paraprak të dokumenteve. Për deklarata ose veprime të caktuara duhet verifikuar nëse lejohet përfaqësimi dhe në çfarë forme.
A është inventari thjesht një listë personale?
Një listë pune ndihmon për përgatitjen, por nuk zëvendëson procedurën ligjore të pranimit me inventar.
Lexoni për ndihmën juridike për trashëgimi në Bullgari dhe përgatitjen e dokumenteve nga Shqipëria ose Kosova.
Informacion i përgjithshëm, përgatitur më 11 shtator 2026. Afatet dhe pasojat kërkojnë vlerësim sipas ligjit të zbatueshëm dhe rrethanave individuale.
