Marrëveshja mes ortakëve në Bullgari ndihmon që pritshmëritë për biznesin të kthehen në rregulla të qarta. Besimi personal është i rëndësishëm, por nuk zgjidh pyetjet se kush merr vendime, kush financon një humbje apo si del një ortak nga shoqëria.
Për dy themelues nga Shqipëria ose Kosova, një OOD me pjesëmarrje 50/50 mund të duket e drejtë. Megjithatë, ndarja e barabartë mund të bllokojë vendime kur marrëdhënia ndryshon. Këto çështje duhen diskutuar para regjistrimit të firmës ose para hyrjes së ortakut të ri.
Kontrata e shoqërisë dhe marrëveshja private
Kontrata e shoqërisë rregullon strukturën e OOD dhe paraqitet në regjistër sipas kërkesave ligjore. Një marrëveshje e veçantë mes ortakëve mund të rregullojë angazhime shtesë, por nuk zëvendëson vendimet e organeve, regjistrimin ose rregullat detyruese të ligjit.
Të dy dokumentet duhet të jenë të bashkërenduara. Një premtim privat për të votuar në një mënyrë të caktuar nuk e ndryshon vetë shumicën ligjore për një vendim. Shkelja e marrëveshjes dhe vlefshmëria e vendimit të shoqërisë mund të jenë çështje të ndryshme.
1. Kush vendos dhe kush e përfaqëson firmën?
Ndani rolin e ortakut nga ai i administratorit. Përcaktoni kush merret me aktivitetin e përditshëm, si përfaqësohet shoqëria dhe cilat vendime kërkojnë diskutim paraprak: kredi, garanci, blerje pasurie, kontrata me persona të lidhur ose shpenzime të mëdha.
Një kufi i brendshëm buxheti nuk ka domosdoshmërisht të njëjtin efekt ndaj palëve të treta si mënyra e regjistruar e përfaqësimit. Dokumentet duhet të shpjegojnë edhe pasojat kur administratori tejkalon udhëzimet e brendshme.
2. Çfarë ndodh kur ka bllokim 50/50?
Një mekanizëm praktik mund të fillojë me njoftim me shkrim, takim brenda një afati dhe negociim ose ndërmjetësim. Nëse bllokimi vazhdon, mund të parashikohen procedura për vlerësimin dhe blerjen e pjesëmarrjes, të përshtatura me ligjin bullgar.
Përcaktoni si llogaritet çmimi, kush zgjedh vlerësuesin, kur paguhet dhe çfarë ndodh nëse blerësi nuk siguron financimin. Një klauzolë që lejon njërin ortak ta blejë tjetrin me një çmim simbolik mund të krijojë konflikt dhe të kërkojë shqyrtim të veçantë të vlefshmërisë.
3. Kapital, hua dhe financim shtesë
Paratë e futura në firmë duhet të kenë bazë të qartë. Kontributi në kapital, huaja e ortakut dhe kontributi shtesë sipas ligjit kanë pasoja të ndryshme. Shënoni nëse fondet kthehen, me çfarë afati dhe interesi, si miratohen dhe çfarë ndodh kur njëri nuk paguan.
Nuk mjafton një transfertë me përshkrimin “për biznesin”. Dokumentimi juridik dhe kontabël duhet të përputhet. Vendosni edhe një procedurë për miratimin e shpenzimeve dhe raportimin periodik.
4. Fitimi, puna dhe e drejta për informacion
Fitimi i shoqërisë nuk është automatikisht para personale e ortakëve. Shpërndarja kërkon bazën dhe vendimin përkatës. Pagesa për punë ose administrim duhet të dallohet nga dividendi dhe të trajtohet me kontabilistin.
Ligji Tregtar parashikon të drejta të ortakut për informacion dhe kontroll të dokumenteve. Marrëveshja mund të vendosë ritëm praktik: raporte mujore, buxhet vjetor, akses në dokumente dhe procedurë për pyetje. Kjo është veçanërisht e dobishme kur njëri ortak jeton jashtë Bullgarisë.
5. Dalja, shitja e kuotave dhe vazhdimësia
Rregulloni shitjen te një ortak ose te një person i tretë, vlerësimin dhe pagesën. Transferimi i kuotave ka formë dhe kërkesa ligjore që nuk anashkalohen me një klauzolë private.
Dalja me njoftim dhe shitja e kuotave nuk janë e njëjta procedurë. Pasojat financiare dhe regjistrimi duhen analizuar veçmas. Planifikoni edhe sëmundjen, vdekjen, mosangazhimin në biznes dhe kthimin e dokumenteve ose pajisjeve.
Çfarë të përgatitni për hartimin e marrëveshjes?
- Pjesëmarrjen, kontributin dhe rolin e secilit ortak.
- Buxhetin, nevojat për financim dhe mënyrën e përfaqësimit.
- Vendimet që kërkojnë miratim të përbashkët.
- Rregullat për informacionin, konfidencialitetin dhe klientët.
- Skenarët e daljes dhe mënyrën e vlerësimit të kuotave.
Përditësuar më 25 tetor 2026. Burim: Ligji Tregtar, veçanërisht nenet 115, 123, 125, 129, 134, 137 dhe 141. Udhëzimi është i përgjithshëm; klauzolat hartohen sipas strukturës dhe synimeve të ortakëve.