EOOD dhe OOD janë dy variante të shoqërisë bullgare me përgjegjësi të kufizuar. Dallimi kryesor është numri i pronarëve: EOOD ka një pronar të vetëm të kapitalit, ndërsa OOD ka të paktën dy ortakë. Për një sipërmarrës nga Shqipëria ose Kosova, zgjedhja duhet të pasqyrojë pronësinë reale, mënyrën e vendimmarrjes dhe financimin e biznesit.
Krahasimi praktik
| Çështja | EOOD | OOD |
|---|---|---|
| Pronarët | Një person fizik ose juridik | Dy ose më shumë ortakë |
| Dokumenti themelues | Akt themelues | Kontratë shoqërie |
| Vendimet e pronarëve | Pronar i vetëm, me vendime të dokumentuara | Asamble e ortakëve dhe shumicat e zbatueshme |
| Administrimi | Administrator i emëruar | Një ose më shumë administratorë, me mënyrë përfaqësimi të përcaktuar |
| Situatë tipike | Biznes që e zotëroni vetë | Projekt me partnerë dhe kuota të ndara |
Kur ka kuptim EOOD?
EOOD mund të jetë e përshtatshme kur financimin dhe kontrollin i mbani vetë. Nuk nevojitet një ortak formal vetëm sepse themeluesi është i huaj. Pronari dhe administratori mund të jenë i njëjti person, por rolet janë të ndryshme: pronari merr vendimet që i përkasin kapitalit, ndërsa administratori përfaqëson shoqërinë.
Edhe në një EOOD duhen dokumentuar vendimet, pagesat dhe marrëdhëniet me pronarin. Llogaria e kompanisë nuk është llogari personale. Tërheqja e parave duhet të ketë një bazë të qartë, për shembull pagë, dividend, rimbursim shpenzimi apo shlyerje huaje, sipas kushteve ligjore.
Kur është më e përshtatshme OOD?
OOD është zgjidhje kur dy ose më shumë persona do të jenë pronarë. Kontributet nuk duhet të jenë domosdoshmërisht të barabarta. Përpara nënshkrimit, sqaroni kush sjell kapitalin, kush punon në biznes, kush mund të nënshkruajë kontrata dhe si miratohen shpenzimet e rëndësishme.
Shembull praktik: dy ortakë me nga 50% mund të kenë vështirësi kur nuk bien dakord. Kontrata e shoqërisë dhe, kur nevojitet, një marrëveshje e veçantë mes ortakëve duhet të trajtojnë mënyrën e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve, financimin shtesë dhe daljen e një ortaku. Një marrëveshje private nuk zëvendëson kërkesat detyruese të ligjit ose regjistrimet e nevojshme.
Kapitali dhe kufijtë e përgjegjësisë
Nga hyrja në fuqi e rregullave për euron, kapitali minimal i OOD/EOOD është 1 euro, ndërsa një kuotë nuk mund të jetë më e vogël se një eurocent. Ky është minimum ligjor, jo buxheti që mjafton për të nisur aktivitetin. Kapitali duhet të lidhet me nevojat reale të biznesit dhe mënyrën e financimit.
Përgjegjësia e kufizuar nuk është imunitet për çdo veprim. Garancitë personale, detyrimet e administratorit, shkeljet tatimore ose veprime të kundërligjshme mund të krijojnë përgjegjësi të veçanta. Mos nënshkruani si garant pa kuptuar pasojat.
Pesë pika për t’u vendosur para regjistrimit
- Kush do ta zotërojë kapitalin dhe në çfarë përqindjeje?
- Kush do të jetë administrator dhe a do të përfaqësojë veçmas apo bashkërisht?
- Si do të sigurohen paratë pas kapitalit fillestar?
- Si do të merren vendimet dhe do të shpërndahet fitimi?
- Çfarë ndodh nëse një ortak dëshiron të largohet ose të shesë kuotën?
Nëse projekti kërkon investitorë, klasa të ndryshme të të drejtave ose mekanizma të posaçëm pjesëmarrjeje, mund të shqyrtohen edhe AD/EAD ose DPK. Zgjedhja e tyre kërkon analizë më vete; nuk janë automatikisht më të mira për një biznes të vogël.
A jep EOOD leje qëndrimi?
Jo automatikisht. Zotërimi i një kompanie, ushtrimi i punës dhe qëndrimi në Bullgari janë çështje të ndryshme. Nëse planifikoni të zhvendoseni, analizoni bazën e qëndrimit dhe të punës përpara nisjes së aktivitetit.
Vazhdoni me dokumentet për regjistrim dhe ndarjen e kostove të hapjes së firmës.
Burime
- Ministria e Ekonomisë: format juridike dhe themelimi
- Ministria e Drejtësisë: kapitali dhe hyrja në euro
- Regjistri administrativ: qëndrimi mbi bazën e veprimtarisë tregtare
Informacion i përgjithshëm, përditësuar më 25 tetor 2026. Zbatimi varet nga aktiviteti dhe dokumentet konkrete; ky material nuk zëvendëson këshillimin individual.